Karakter Profili Oluşturma: Derinliği Olan Karakterler Nasıl Kurulur?

Okurlar bir romanın pek çok kusurunu bağışlar; ama inanmadıkları bir karakteri nadiren. İnandırıcı bir karakter, katılmasak bile izleyebildiğimiz nedenlerle davranır. Rastgele görünmeden bizi şaşırtır ve hikâye onu zorladığı için değişir.

Karakter profili, bazen karakter kartı ya da karakter föyü de denir, o insanı kurduğunuz yerdir. İnternetteki pek çok şablon boy, saç rengi ve burç üzerine uzun soru listeleridir. Bunun bir sakıncası yoktur, ama derinlik yaratmaz. Derinlik, bir karakteri neyin harekete geçirdiğini ve neyin geri tuttuğunu sormaktan doğar.

Karakter profili ne işe yarar?

Bir profilin iki görevi vardır. Taslaktan önce, bir karakteri herhangi bir sahnede nasıl tepki vereceğini öngörebilecek kadar iyi tanımanıza yardım eder. Taslak sırasında ise çelişkileri dışarıda tutan bir başvuru kaynağıdır: göz rengi, yaş, kardeşler, yara izleri, birinin konuşma biçimi.

Soruların sırası önemlidir. Fiziksel ayrıntılar her an eklenebilir. İçsel sorular ise en başta hangi sahneleri yazacağınıza karar verir; bu yüzden önce onlar gelir.

Profile neler girer?

Arzu, yara ve ihtiyaç

Bu üç kavram her karakter profilinin merkezinde durur. Birlikte karakter yayını, yani ilk sayfadan son sayfaya kadar süren içsel değişimi oluştururlar.

• Arzu, karakterin bilinçli olarak peşinden koştuğu şeydir: katili yakalamak, şirketi kurtarmak, küs olduğu kız kardeşini geri kazanmak. Dış olay örgüsünü sürükler.
• Yara, karakterin çevresine savunmalar ördüğü eski bir incinmedir. Çoğu zaman kendisi ya da dünya hakkında yanlış bir inanç doğurur; buna bazen yalan denir. Örneğin: güvendiğin herkes seni bırakıp gider.
• İhtiyaç, karakterin gerçekten gereksindiği şeydir; genellikle bunu bilmeden. Çoğu zaman arzuya ya da yalana ters düşer.

Her karakterin değişmesi gerekmez. Bazı güçlü romanlarda çevresindeki dünyayı değiştiren sarsılmaz bir karakter, bazılarında da yarasını aşamayan bir karakter vardır. Profil yine de işe yarar: hangi değişimi esirgediğinizi ve nedenini gösterir.

Bir karakterin sesini bulmak

Derinliği olan bir karakter kimseye benzemez. Bu, gürültülü tuhaflıklardan çok küçük şeylerde görünür: cümle uzunluğu, sözcük dağarcığı, neyi yüksek sesle söylediği ve neyi söylemeden bıraktığı. Bir cerrah bir yarayı bir çocuktan farklı anlatır; Trabzonlu bir karakter İzmirli birinden farklı söver.

Profile birkaç tipik söz kalıbını ve karakterin asla kullanmayacağı sözcükleri de not edin. Güvenilir bir test: bir konuşmadaki konuşma etiketlerini kapatın. Kimin konuştuğunu hâlâ anlayabiliyorsanız karakterlerinizin kendi sesleri vardır.

İlişkiler ve karşıt karakterler

Karakterler kendilerini başkalarıyla temas içinde ele verir. Her önemli ilişki için ikisini neyin bağladığını ve aralarında neyin durduğunu not edin. En verimli yan karakterler ya kahramanın ihtiyacını cisimleştirir ya da onun yalanını doğrular.

Karşıt karakteriniz de eksiksiz bir profili hak eder. Anlaşılır bir arzusu ve kendine ait bir yarası olan bir hasım, kalıplaşmış bir kötüden daha tehditkârdır; çünkü neden geri adım atmayacağını görürüz. Bu çatışmaların işleyen bir yapıda nasıl birleştiğini Olay örgüsü nedir? yazımızda anlatıyoruz.

Profili yazarken kullanmak

Profil bir kez doldurulup rafa kaldırılan bir form değildir. Emeğinin karşılığını taslak ve gözden geçirme sırasında verir:

• Bir sahneden önce: karakter burada ne istiyor ve sahne yarasına nasıl bastırıyor?
• Karar anlarında: bu karakter bunu gerçekten yapar mıydı, yoksa olay örgüsü öyle gerektirdiği için mi yapıyor?
• Gözden geçirmede: görünüş, yaş ve geçmiş bütün bölümlerde örtüşüyor mu?
• Taslaktan sonra: profili güncelleyin. Karakterler siz yazdıkça değişir ve profil onların neye dönüştüğünü göstermelidir.

Yaygın hatalar

• Özgeçmiş olarak profil. Karne notları ve en sevilen filmlerle dolu sayfalarca biyografi üretken hissettirir, ama nadiren tek bir sahne doğurur. Her kayıt için bunun bir eylemi tetikleyip tetikleyemeyeceğini sorun.
• Kusursuz karakter. Hiç zaafı olmayan bir kahramanın aşacağı bir şey yoktur. Yara ve yalan tasarımınızdaki kusurlar değil, onun motorudur.
• Birinci bölümde geçmiş hikâye. Profilde duran şey ilk sayfalara ait değildir. Yara önce davranışta görünür ve sonra açıklanırsa daha sert vurur.
• Herkes aynı konuşuyor. Her karakter anlatıcıyla aynı söz kalıplarını kullanıyorsa profillerinizin ses bölümü boştur.
• Profilsiz karşıt karakter. Yalnızca olay örgüsü gerektirdiği için kötü olan bir kötü kahramanı da zayıflatır; çünkü kahraman karşısındaki güçle ölçülür.

Sıkça sorulan sorular

Bir karakter profili ne kadar ayrıntılı olmalı?

Size yararlı olduğu kadar. Ana karakterler arzuyu, yarayı, ihtiyacı, sesi ve ilişkileri kapsayan kapsamlı bir profilden yararlanır; yan karakterlere çoğu zaman birkaç satır yeter.

Profilleri ilk taslaktan önce mi, sonra mı yazmalıyım?

İkisi de olur. Planlayıcılar onları genellikle önce yazar. Doğaçlamacılar ise çoğu zaman taslak sırasında ya da sonrasında doldurur ve gözden geçirmede kullanır.

Bir karakterin arzusu ile ihtiyacı arasındaki fark nedir?

Arzu, karakterin bilinçli olarak peşinden koştuğu şeydir. İhtiyaç ise çoğu zaman farkına varmadan gerçekten gereksindiği şeydir. İkisi arasındaki gerilim karakter yayını sürükler.